بهره برداري از جنگل ها

[kodiak]

شيوه هاي مختلف بهره برداري از جنگل ها


1- برش يكسره(Clearcutling): قطع كليه درختان ودرختچه هاي موجود در عرصه جنگل به منظور تجديد حيات مصنوعي يا تبديل جنگل به مرتع يا اراضي كشاورزي را ((برش يكسره)) يا ((قطع يكسره))(سرتاسري) گويند.يكي از قديمي ترين وابتدائي ترين شيوه هاي بهره برداري از جنگل هاست.

مزاياي شيوه: برنامه ريزي خيلي ساده ، مكانيزاسيون عمليات قطع واستحصال به راحتي امكان پذير است، برداشت زياد در سطح متمركز وجود دارد،عمليات تجديد حيات مصنوعي به سادگي صورت مي گيرد(جنگلكاري)وتوليد محصولات يكنواخت است.

معايب شيوه:به هم خوردن تعادل اكولوژيك در سطح برش ،عدم ضخامت توليد محصول در آينده، هزينه زياد جنگلكاري، كاهش حاصلخيزي خاك، خطرات ايجاد فرسايش، كاهش نقش حفاظتي وحمايتي جنگل و...

http://nature.harferooz.com/photos/images/755113320878_ac8d239a08.jpg (http://nature.harferooz.com/photos/view.php?filename=755113320878_ac8d239a08.jpg)


برش يكسره در زمين هاي شيبدار به طور كلي ممنوع است وفقط در اراضي جلگه اي ودر سطح كوچك بايد اجرا كرد.

2- شيوه ي تدريجي پناهي(برش پناهي): در اين روش عمل زادآوري توسط برش هاي پناهي وتدريجي (نور دادن منظم، يكنواخت وتدريجي توده مادري وسطح تجديد حيات در سطوح كوچك يا بزرگ) صورت مي گيرد. به عبارتي روش تجديد حيات طبيعي جنگل كه به صورت تدريجي ودر پناه درختان صورت مي گيردوتوسط اجراي برش هاي متوالي با فواصل زماني مشخصي انجام مي شود. شيوه پناهي يكي از روش هاي معمول بهره برداري از جنگل هاي راش وبلوط (درختاني با بذور درشت) مي باشد وجزء شيوه هاي قديمي بهره برداري است. كه اول براي راش ،بعد بلوط وسپس كاج مورد استفاده قرار گرفت.

3- شيوه گزينشي (تك گزيني):در اين شيوه عمل برداشت درختان پس از رسيدن به قطر مشخص (قطر هدف) وبه صورت پراكنده در سطح جنگل (سطح عملكرد سالانه) صورت مي گيرد.در اين شيوه عمل تجديد حيات ، اصلاح جنگل وبرداشت همزمان محصول توسط يك برش (برش تك گزيني)انجام مي گردد. بنابراين در اين شيوه بر خلاف شيوه هاي ديگر ،توده وجنگل به طور كامل از بين نمي رود(جنگل پايا).

از شيوه هاي قديمي بهره برداري از جنگل (http://nature.harferooz.com/www.nature.harferooz.com)هاي اروپاست.اكثر زارعين كه خرده مالك جنگل نيز بوده اند، اقدام به قطع تك درختان مسن وقابل بهره برداري مي كردندنقطه مقابل قطع يكسره است.

[kodiak]

بهره برداري از جنگل


جنگل از مهم ترين ثروت هاي طبيعي هر کشور و نيز از مهم ترين سامانه هاي حيات وحش به شمار مي آيد. قطع درختان و نابودي جنگل ها باعث از دست رفتن قدرت نگهداري آب باران به وسيله گياهان مي شود و در نتيجه امکان ذخيره شدن آب در خاک از ميان مي رود و به دنبال آن فرسايش آغاز مي شود.

عوامل متعددي همچون بي توجهي به ارزش هاي زيست محيطي و تنوع زيستي ، ساماندهي نکردن مراکز جمعيتي و مشاغل داخل و حاشيه جنگل ها، بهره برداري بي رويه و غيراصولي و کم بازده ، بهره برداري غيرمجاز و قاچاق را مي توان موارد موثر در تخريب وسيع اين منابع ارزشمند شمرد.

براساس مستندات دومين گزارش وضعيت محيط زيست ايران ، طبق برآوردها در مدت چند دهه گذشته ، سطح جنگل هاي کشور از حدود 18 به 4/12 ميليون هکتار و سطح جنگل (http://nature.harferooz.com/www.nature.harferooz.com) هاي شمال کشور نيز از حدود 4/3 به 8/1 ميليون هکتار کاهش يافته است .

استفاده از چوب در مصارف صنعتي و تزييني مانند کاغذ و مبلمان يکي از عمده ترين دلايل براي قطع درختان است . بررسي ها نشان مي دهد ميزان توليد چوب هاي الواري و تراورس در سال هاي اخير از جنگل هاي شمال روبه کاهش گذاشته اما اين روند قبل از سال 1384افزايش داشته است که به سطح 79هزار متر مکعب در سال رسيده بود.

ميزان توليد گرده بينه ، الواري و تراورس ، تيري ، تونلي ، کاتين و هيزم نيز در سال هاي اخير در مقايسه با قبل از سال 1382کاهش داشته است .

همچنين در سال هاي گذشته با وجود گسترش سطح کاشت درختان مختلف شيوه غلط بهره برداري از اراضي و جنگل ها موجب انهدام بخش وسيعي از پوشش گياهي شده است. جنگل نشينان ، روستاييان و عشاير به لحاظ شيوه معيشتي خود به منابع جنگلي وابسته اند و بسياري از مايحتاج خود ازجمله سوخت را از اين منبع تامين مي کنند.

براساس گزارش وضعيت محيط زيست ايران ، مطالعات در زمينه ميزان برداشت غيرمجاز به صورت سالانه از جنگل هاي شمال کشور نشان مي دهد حدود 3ميليون مترمکعب و از جنگل ها، مراتع و ساير مناطق حدود 7/10 ميليون مترمکعب چوب و 35هزار تن بوته براي مصرف سوخت و تامين انرژي برداشت غيرمجاز صورت مي گيرد.

يکي ديگر از نمونه هاي بارز تخريب خاک ، استفاده از جنگل هاي تنک براي کشت غلات با انگيزه گسترش اراضي و در ادامه آن ، برداشتن موانع ادوات کشاورزي است . از اين رو، قطع درختان باعث کاهش پوشش گياهي ، جاري شدن آب در سطح زمين و افزايش هدر رفتن خاک در اثر رواناب مي شود.

آتش سوزي نيز به نابودي جنگل ها منجر مي شود. انسان اصلي ترين عامل بروز آتش سوزي در جنگل است . آتش نه تنها باعث کاهش مساحت جنگل مي شود، بلکه روي کرم ها و جمعيت هاي ميکروبي درون خاک نيز تاثير مي گذارد که تنها در يک دوره از دهه گذشته بيش از 500فقره آتش سوزي گزارش شده است که به از بين رفتن بيش از 5هزار هکتار جنگل منجر شد.

امید است با توجه بیشتر مردم و مسئولین بیش از پیش در حفظ و احیاء این نعمت بزرگ الهی کوشا باشیم .