طبیعت و توریسم (طبیعت ایران و جهان، نقاط دیدنی، گردشگری)؛

جاذبه های فرهنگی- مذهبی کاشان

1- مسجد و مدرسه آقابزرگ

این بنا واقع در خیابان فاضل نراقی می باشد.ساختمان این مدرسه مربوط است به دوره قاجاریه که با سرمایه شخصی به نام حاج محمد تقی خانبان طی سالهای 1250تا1260 قمری جهت استفاده نماز جماعت ودرس و بحث داماد خود ملا مهدی نراقی دوم ، برادر ملا احمد نراقی ملقب به آقابزرگ بناشده و بدین نام معروف شده است.

تمامی این بنا از جمله گنبد که جزو بزرگترین گنبدهای آجری است با آجر ساخته شده و تزئینات بکار رفته در این بنا عبارت است از: کاشیکاری، آجرکاری، کتیبه های نفیس گچی وکاشی، مقرنس کاری، خطاطی ثلث و نستعلیق و نقاشی،که نقاشی این مدرسه توسط استاد محمد باقر قمصری صورت گرفته است.کتیبه های خطوط مسجد توسط اساتید برجسته خوشنویس کاشان من جمله: محمد ابراهیم(جد خاندان معارفی)، محمد حسین(جد خاندان ادیب) و بسلمه های طغری توسط سید صادق کاشانی نوشته شده است.

در بدو ورود به مدرسه؛ مقرنسهای گچی و نقاشی سردر و کاشی های الوان بکاررفته در طرفین درگاه و دیوارهای جلو خان و کتیبه های بالای سردر، و ظرافتی که در ساخت درب ورودی بکاررفته جلب توجه می نماید.

سپس هشتی بسیار زیبا و سقف مقرنس کاری آن مورد توجه قرار می گیرد.پس از آن با عبور از دو دالان مسقف عریض، به صحن مدرسه می رسیم که در میان این دو راهرو، دو شبستان وسیع تابستانی وزمستانی در دو طبقه قرار دارد.در قسمت سردرب چهار بالاخانه ساخته شده است که در طرفین سردرب دو بادگیر مشاهده می شود که این بادگیرها با هدایت هوای مطبوع به شبستان تابستانی و زیرزمین، تابستان گرم کویر را بر ساکنان این بنا دلپذیر می سازد.

پس از ورود به محوطه مدرسه دو صحن فوقانی و تحتانی و حجره های محل سکونت طلاب و گنبد آجری با شکوه و گلدسته های دو طرف آن خود نمایی می کند.علاوه بر این دو حیاط خلوت، آب انبار بزرگ، شبستان دیگری در پشت گنبد، ساختمان مسجدی که در جنب گنبد واقع است و محراب کاشیکاری واقع در شبستان جنب گنبد که در حقیقت مجموعه ایست از هنرهای معماری: کاشیکاری، گچ بری، کتیبه نویسی، مقرنس کاری ونقاشی، ازجمله متعلقات این بنای عظیم است.

2- مسجد جامع

این بنا واقع در خیابان باباافضل و مربوط به قرن های اولیه اسلامی است که از دیگر بناهای تاریخی کاشان قدمت بیشتری دارد.

این بنا دارای مناره آجری زیبایی است که دارای کتیبه آجری به خط کوفی ودارای تاریخ 466 ه.ق است که نشان دهنده اهمیت و اعتبار مسجد در دوره سلجوقیان می باشد.

درلایه برداری های اخیر از گچبری های محراب عصر سلجوقی، آثار وتزئیناتی متعلق به دوره آل بویه کشف شده است.

در شبستان تابستانی این بنا که در زیر شبستان زمستانی قرار دارد طرحهای بسیار زیبای کاشیکاری دیده می شود درکف این شبستان آثاری از کوره های پخت ظروف چینی کشف گردیده است.

این بنا دارای گنبدی اجری است که احتمالا پس از زلزله معروف سال 1192 ه.ق که مسجد آسیب فراوان دید به وسیله عبدالرزاق خان کاشی تعمیر گردیده است و این موضوع در کتیبه خط ثلث درزیر گنبد مسجد به سال 1207ه.ق مشخص گردیده است.

3- مدرسه امام خمینی (سلطانی)

این مدرسه به دستور فتحعلی شاه در سالهای1221تا1229ه.ق وتوسط معماری بنام محمد شفیع ساخته شده است.

این مدرسه به سبک مدارس چهار باغ و صدر اصفهان ساخته شده است.در بدو ورود به بنا سردرب که با اسلوب جالبی کاشیکاری شده است مشاهده می گردد.سپس وارد هشتی ورودی مدرسه می شویم که به وسیله دو راهرو می توان به صحن وارد شد، از این هشتی که در قسمت مشرق بنا واقع است می توان بنای عظیم گنبد آجری دو پوششه که در غرب مدرسه واقع است را مشاهده نمود.در بالای هشتی سردرب، بنای دیدنی ماذنه دیده می شود.فضای صحن مدرسه را درختان کاج پوشانده است ودر میان صحن آبنمای بزرگ مدرسه جلوه نمایی می کند.

تزئینات این مدرسه شامل کتیبه های گچی و کاشیکاری هفت رنگ به خصوص در محرابی که زیر گنبد واقع است و مقرنسهای زیبای گچی در جبهه سردرب و گنبد می باشد.

4- بقعه حضرت سلطانعلی بن امام محمد باقر(ع)(مشهد اردهال)

این بقعه که در40 کیلومتری غرب کاشان واقع است علاوه بر اینکه از آثار هنری و تاریخی کاشان محسوب می شود به لحاظ اینکه مدفن یکی از امامزادگان معتبر، فرزند امام محمد باقر(ع) و از نواب خاص آن حضرت در منطقه کاشان می باشد اهمیت مذهبی خاصی دارد و زیارتگاه دوستداران اهل بیت عصمت و طهارت می باشد.

بنای اولیه این بقعه متعلق به دوره سلجوقیان است که صحن و بقعه و بارگاه آن توسط خواجه مجدالدین ابوالقاسم کاشانی احداث شده است و در قرنهای دهم، یازدهم و دوازدهم بخصوص در زمان شاه طهماسب صفوی تعمیرات و الحاقاتی نیز بر آن صورت گرفته است.این بنا دارای سه صحن:درقسمت شرق صحن سردار یا صحن فینی ها، در قسمت جنوب صحن صفا ودر قسمت غرب صحن قمی ها می باشد.در صحن صفا ایوانی است با کتیبه های گچی به خط نستعلیق و نقاشی هایی از دوران قاجار، در این مجموعه می توان از گنبد وگلدسته کاشیکاری ومسجدی که در کنار بقعه واقع است و آب انبار در صحن صفا و نیز حمامی به قدمت دوران سلجوقیان اشاره کرد.

از ویژگیهای مهم این بقعه آن است که در سردابه تحتانی آن تعدادی تابوت با اجساد سالم و تازه دیده شده است. سهراب سپهری شاعر و نقاش معاصر در صحن شرقی این بقعه مدفون است.

مراسم سنتی- مذهبی قالیشویان

سالروز شهادت آن بزرگوار17 مهرماه جلالی است و مراسم سنتی- مذهبی قالیشویان همه ساله در جمعه ای که به این روز نزدیکتر باشد- دومین جمعه مهر ماه- برگزار می گردد.فلسفه مراسم قالیشویان متعلق است به چگونگی شهادت حضرت سلطانعلی(ع)، بدین گونه که پس از درخواست اهالی کاشان از امام محمد باقر(ع)، آن حضرت فرزند گرامی خود را جهت ارشاد و تبلیغ به کاشان می فرستند و حاکم وقت این مناطق با ایشان اعلام جنگ می نماید که بسیاری از اهالی به جنگ با دشمنان ایشان برخاسته و بالاخره ایشان و یاورانش به شهادت می رسند.به محض اطلاع یافتن عده ای از یاران آن حضرت، از اهالی فین به یاری ایشان می شتابند که با اجساد ایشان و یارانشان مواجه می شوند و جسم خونین آن حضرت را در قالیچه ای پیچیده و جهت خاکسپاری حمل می نمایند.

لذا درروز قالیشویان دوستداران آن امامزاده از جمله اهالی فین با حرکتی نمادین با در دست گرفتن چوبهایی به عنوان خونخواهی آن حضرت در حالیکه به عزاداری و سوگواری مشغولند یکی از قالی های متعلق به آستانه را تحویل گرفته ودر نهری که در نزدیکی بقعه می باشد، می شویند.

5- بقعه ملا محسن فیض کاشانی

درناحیه جنوب غربی کاشان ودر کنار گورستان قدیمی فیض، بقعه علامه محدث ملا محسن فیض کاشانی(از بزرگترین علمای اسلامی قرن 11ه.ق) قرار دارد که در قرن 13 هجری به تقاضای ابو نصر فتح الله خان شیبانی شاعر بزرگ عصر قاجار توسط فرهاد میرزای قاجار احداث شده است.

از دیگر آثار تاریخی – مذهبی این شهرستان می توان از بقعه امامزاده ابراهیم(ع)، بقعه تاریخی ابو لولو، مسجد میرزا مقیم وزیر، بقعه امامزاده حبیب بن موسی(ع)، مسجد ومیدان میرعماد(سنگ)، بقعه امامزاده هارون بن موسی(ع)(پنجه شاه)، بقعه سلطان امیر احمد و مقبره محتشم کاشانی یاد کرد.

سوغات کاشان:

از جمله سوغات کاشان می توان قالی و قالیچه دستباف، مخمل، تولیدات شعربافی، زیلوی دستباف، گلاب و انواع عرقیات، کلوچه مخصوص کاشان، ظروف مسی، انار و...را نام برد.