طبیعت و توریسم (طبیعت ایران و جهان، نقاط دیدنی، گردشگری)؛

پروانه‌ها با کمک جى‌پى‌اس مسير خود را تعيين مى‌کنند

مطالعات جديد محققان دانشگاه ماساچوست نشان مى‌دهد شاخک پروانه‌ها با داشتن عملکردى مشابه سيستم جى‌پى‌اس نقشى حياتى در يافتن مسير درست طى مهاجرت‌هاى زمستانى اين حشرات به عهده دارند.

http://nature.harferooz.com/photos/i..._butterfly.jpg

دانشمندان از گذشته در تلاش بوده‌اند چگونگى راهيابى ميليون‌ها پروانه شهريار به مکزيک را در فصل زمستان و طى مهاجرت زمستانى دريابند. اکنون مطالعات جديد نشان مى‌دهد کليد پاسخ سوالات دانشمندان در شاخک‌هاى اين حشرات نهفته است.

به گفته دانشمندان شايد يافتن مسير جنوب براى انسان‌هايى که از ابزارهاى مختلف مانند نقشه‌ها و جى‌پى‌اس برخوردارند کار سختى به شمار نيايد اما براى پروانه‌ها که تنها خورشيد را براى مسيريابى در اختيار دارند، به طور قطع امرى پيچيده خواهد بود. زيرا خورشيد از نظر زمينيان به صورت مداوم در حرکت است و اين حشرات کوچک براى جلوگيرى از گم کردن مسير بايد به صورت دائم خود را با اين حرکت انطباق دهند.

پروانه‌هاى شهريار يا Monarch مانند ديگر جانداران در مغز خود از ساعت‌هاى شبانه‌روزى برخوردارند که به آنها در شناسايى زمان کمک مى‌کند و دانستن زمان و موقعيت خورشيد به آنها در يافتن مسير جنوب کمک خواهد کرد. اما مطالعات جديد نشان مى‌دهد اين پروانه‌ها از ساعت دومى نيز برخوردارند که بر اساس شاخک‌هاى حساس به نور آنها کار مى‌کند.

محققان دانشگاه ماساچوست دريافتند مسيريابى در پروانه‌هاى شهريار با همکارى ساعت‌هاى داخلى که در مغز و شاخک‌هاى اين پروانه‌ها قرار دارد امکان‌پذير مى‌شود. اين کشف با رنگ‌آميزى شاخک پروانه‌ها آشکار شد. پروانه‌هايى که شاخک آنها سياه شده بود توانايى يافتن مسير درست را از دست داده بودند اين در حالى است که پروانه‌هايى که شاخک‌هاى آنها به رنگ شفاف آغشته شده بود اين توانايى خود را حفظ کرده و به راحتى مسير خود را به سوى جنوب يافتند.

اين آزمايش نه تنها نشان مى‌دهد شاخک اين حشرات به نور حساس است بلکه ثابت مى‌کند حس بويايى هيچ تاثيرى در مسيريابى اين حشرات به عهده ندارد. همچنين زمانى که پروانه‌ها با شاخک‌هاى سياه شده حتى با استفاده از چشم‌هاى خود نتوانستند مسير درست را تعيين کنند، دانشمندان نتيجه گرفتند شاخک‌ها در مسير يابى اين حشرات نقشى حياتى به عهده دارند.
دانشمندان معتقدند اين شاخک‌ها در واقع نقش جى‌پى‌اس طبيعى را براى پروانه‌ها به عهده دارند که با استفاده از ساعت درونى با حرکت خورشيد انطباق يافته و از سرگشتگى و گم شدن حشره جلوگيرى مى‌کند.