طبیعت و توریسم (طبیعت ایران و جهان، نقاط دیدنی، گردشگری)؛ - معرفی پرنده ای به نام کوکر یا باقرقره

معرفی پرنده ای به نام کوکر یا باقرقره

http://nature.harferooz.com/photos/i...ouse_fig_1.jpg

خانواده کوکر

Family Pteroclididae

پرندگانی کبوتر مانند ، پر جثه و خشک‌زی هستند ، با بالها و دم دراز و نوک‌تیز و پاه‌های کوتاه پردار ،پرواز آنها سریع و مستقیم است ، مانند کبوتر‌ها راه می روند . زیستگاه آنها معمولا بیابان و زمین‌های لم یزرع است ، رنگ پر و بالشان بیشتر خاکی و با زیستگاه آنان مطابقت دارد ، نر و ماده آنها همشکل نیست ، پرندگانی اجتماعی هستند و گاهی گله‌های بسیار بزرگ را تشکیل می دهند ، معمولا روزها در ساعت معینی گله‌های آنها جهت نوشیدن آب مسافت زیادی را طی می کنند ، روی زمین آشیانه می سازند و از دانه‌ها ، میوه‌های سته ، جوانه گیاهان و حشرات کوچک تغذیه می کنند .

کوکر راهراه

انگلیسی : Lichtenstein’s Sandgrouse

فرانسوی : Ganga de Lichtenstei

لاتین :Pterocles lichtensteini

مشخصات :

25 سانتی‌متر ؛ شاهپرهای دم آن دراز نیست ، كوكر راهراه نر ؛ پیشانی سیاه و سفید دارد و یک نوار پهن به رنگ زرد اخرایی روی سینه‌اش ديده می شود که در حد بالا و پایین حاشیه سیاه دارد و از وسط نیز با خط عرضی سیاه به دو قسمت تقسیم شده است . بقیه پر و بالش قهوه ای خاکی ست با راهراه عرضی باریک ، نزدیک به هم و به رنگ فقوه ای سیر . كوكر راهرا ماده ؛ قهوه ای مایل به خاکستری و سراسر بدنش خال خال و راهراه است . معمولا جفت جفت و یا به صورت دسته های کوچک دیده می شود .اغلب پس از تاریک شدن هوا برای نوشیدن آب می آید .

زیستگاه :

مناطق خشک ولی نه بیابان های برهنه ، مناطقی با درختان به خصوص از جنس آکاسیا را ترجیح می دهد .روی زمین و اغلب زیر بوته ها آشیانه می سازد

پراکندگی :

کوکر راه راه از چمله پرندگان بومی ایران و از پراكندگي نسبتا فراواني برخورداراست . در زمستان ازخوزستان نیز گزارش شده است.

کوکر شکم سیاه

انگلیسی : Black-bellied Sandgrouse

فرانسوی : Gana unibande

لاتین : Pterocles orientalis

مشخصات :

34 سانتی‌متر ؛ کوکر شکم سیاه از سایر کوکرها بزرگتر و پرجثه تر است .

حتی از فاصله دور به کمک دم جمع و جورتر و شکم سیاه خیلی مشخص ، شناخته می شود

نشانه های تشخیص پرنده ، عبارتست از سر خاکستری مایل به نخودی ، سطح پشتی تقریبا خاکستری با خال های نارنجی ، پوش پرهای بال و شاهپرهای ثانویه نارنجی رنگ ، گلوی بلوطی با لکه سیاه در قسمت پایین گلو و سینه خاکستری مایل به صورتی با طوق سیاه سینه ای ، پرنده ماده خاکی رنگ است و در روی سر و سطح پشتی خالهای فراوان دارد . گلویش زرد رنگ می باشد و سینه اخرایی رنگ آن پر از خالهای سیاه است ، که در قسمت پایین به یک طوق سیاه ختم می شود .!

زیستگاه :

در مناطق نیمه بیابانی و زمینهای ناهموار سنگلاخ دیده می شود .روی زمین آشیانه می سازد .

پراکندگی :

كوكر شكم سياه از جمله پرندگان بومي ايران و روزگاري از پراكندگي فراواني برخوردار بوده است و اما در حال حاضر اطلاع دقيق و درستي از وضعيت تعداد و پراكندگي آن در دست نيست .!

کوکر شکم سفید

انگلیسی : Pin-tailed Sandgrouse

فرانسوی : Ganga cata

لاتین : Pterocles alchata

مشخصات :

37 سانتی‌متر ( با احتساب پرهای بلند دم )

در حالت نشسته منطره کبک کمرنگی را دارد که چمباتمه زده است ولی به وسیله پرهای میانی دمش که نوک تیز و دراز هستند به آسانی تشخیص داده می شود . كوكر شكم سفيد در پرواز ظاهرا بی گردن به نظر می آید و نشانه های دیگر تشخیص آن در این حالت عبارتست از بالهای دراز و نوک تیز و سفیدی شکم و سطح زیرین بالها ، پرنده نر در پروبال زادوولد سطح پشتی قهوه ای مایل به خاکستری دارد که پر از خال های مشخص زرد لیمویی ست ، پوش پرهای بال بلوطی ، تارک خاکستری ، صورت زرد نارنجی ، گلو و چانه سیاه و بالاخره نوار سینه ای پهن بلوطی رنگ دارد .

كوكر شكم سفيد ماده ؛ سطح پشتی زردرنگ با راهراه عرضی ظریف به رنگ های سیاه ارغوانی دارد .گلو و سطح شکمی آن سفید است با دو یا سه نوار باریک سیاه در ناحیه سینه . كوكر شكم سفيد نر ؛ در زمستان به ماده شباهت پیدا می کند ولی راهراه ارغوانی سطح پشتی را ندارد ، پرواز این پرنده سریع و شبیه پرواز سلیم طلایی ست ، اغلب به صورت گله های بزرگ دیده می شود که ضمن پرواز دسته های کوچکی از آنها جدا می شود .

زیستگاه :

در دشت های خشک و پر گرد و غبار ، فلات های مرتفع و سنگلاخ و زمین های گلی خشک شده دیده می شود . روی زمین آشیانه می سازد

پراکندگی :

كوكر شكم سفيد از جمله پرندگان بومي ايران و در ۱۵ سال گذشته از پراكندگي فراواني برخوردار بوده است و اما در حال حاضر به رغم كاهش چشم‌گير اين پرنده ، از وضعيت تعداد و پراكندگي آنها اطلاع دقيق و مستندي در دست نيست .!

کوکر خالدار

انگلیسی : Spotted Sandgrouse

فرانسوی : Ganga tachete

لاتین : Pterocles senegallus

مشخصات :

33 سانتی‌متر ( با احتساب دم دراز )

كوكر خالدار نر؛ نخودی مایل به صورتی کمرنگ است و یک نوار چشمی خاکستری رنگ دارد . چانه ، گلو و قسمت بالای گردنش تقریبا زرد است و یک لکه بزرگ سیاه و نامشخص در قسمت پایین شکم دارد ، كوكر خالدار ماده ؛ سطح پشتی و روی سینه دارای خالهای سیاه فراوان است ، گلو و قسمت بالایی شکم آن نخودی کمرنگ و بدون خال می باشد ، در هر دو جنس شاه پرهای وسطی دم خیلی دراز است .

در پرواز سطح پشتی بالها تقریبا یکدست نخودی مایل به صورتی بنظر می آید ، كوكر خالدار ، به طور کلی پرنده ای اجتماعی ست و معمولا صبح زود برای نوشیدن آب می آید .!

زیستگاه :

بیابان های وسیع ، سنگلاخ یا ماسه ای روی زمین و در فضای باز آشیانه می سازد .

پراکندگی :

كوكر خالدار از پرندگان بومي ايران است و در گذشته نسبتا فراوان بوده است و اما در حال حاضر اطلاع دقيقي از وضعيت تعداد و پراكندگي آن در دست نيست .!

کوکر گندمی

انگلیسی : Coronated Sandgrouse

فرانسوی : Ganga couronne

لاتین : Pterocles Coronatus

مشخصات :

27 سانتی‌متر ؛ شاهپرهای دم آن دراز نیست ، كوكر گندمي نر ؛ تارک خرمایی کمرنگ دارد که اطراف آن خاکستری مایل به آبی ست و طرفین سر و گلوی زرد روشن و نقش سیاه مشخصی روی صورت دارد .

بقیه پر و بالش به طور کلی قهوه ای کرمی ست و در انتهای دمش نوار خرمایی و سیاه دیده می شود ، كوكر گندمي ماده ؛ تماما خاکی مایل به خرمایی ست با خطوط ظریف موجدار به رنگ قهوه ای ، به جز ناحیه چانه و گلو که زرد رنگ و تقریبا بدون خال می باشد . هنگام پرواز ، در هر دوجنس شاهپرهای نخستین و ثانویه تیره رنگ بال جلب توجه می کند . رفتار كوكر گندمي شبیه به کوکر خالدار است .

زیستگاه :

بیابانهای سنگلاخ یا صخره ای باز و زمینه های پوشیده از گدازه‌های آتشفشانی و دره های بسیار خشک در مناطق کوهستانی روی زمین و بین سنگها آشیانه می سازد

پراکندگی :

كوكر گندمي پرنده اي است بومي ايران و در گذشته از پراكندگي فراواني برخوردار بوده و اما در حال حاضر اطلاع دقيقي از وضعيت پراكندگي آن در دست نيست .!

کوکر شکم بلوطی

انگلیسی : Chestnut-bellied Sandgrouse

فرانسوی : Gana a ventre chatain

لاتین : Pterocles exustus

مشخصات :

32 سانتی‌متر ( با احتساب دم دراز )

كوكر شكم بلوطي نر ؛ سر ، گردن ، و سینه نخودی مایل به صورتی با نوار سینه ای باریک و سیاه دارد

شکمش بلوطی پر رنگ و در وسط تقریبا سیاه است ، كوكر شكم بلوطي ماده ؛ یکدست زرد و خاکی است با خطوط موجدار تقریبا سیاه بجز ناحیه گلو و نوار پهن پایین سینه ، شکمش پر از رگه های سیاه است .

در هر دو جنس شاهپرهای وسطی دم دراز است و شاهپرهای نخستین و ثانویه بال آنها تقریبا سیاه است

یا نوک سفید که در پرواز به خوبی دیده می شود . رفتار كوكر شكم بلوطي ، شبیه کوکر خالدار است .!

زیستگاه :

دشت های نیمه خشک با بوته های پراکنده و زمینهای زراعتی مناطق خشک ، روی زمین آشیانه می سازد

پراکندگی :

كوكر شكم بلوطي پرنده‌اي است بومي ايران و روزگاري از پراكندگي نسبتا فراواني برخوردار بوده است و اما در حال حاضر و به رغم نابودي زيستگاه‌هاي اين پرنده ، اطلاع دقيق و درستي از وضعيت تعداد و پراكندگي آن در دست نيست .!

کوکر دم دراز

انگلیسی : Pallas’s sandgrouse

فرانسوی : Syrrhapte paradoxal

لاتین : Syrrhaptes paradoxus

مشخصات :

35 تا 40 سانتیمتر ؛ به وسیله پرهای دراز و نوک تیز وسط دم ( درازتر از پرهای کوکر شکم سفید ) و لکه سیاه روی شکم ( کوچکتر از سیاهی شکم کوکر شکم سیاه ) مشخص می شود . كوكر دم دراز نر ؛ سر و گلوی نارنجی با یک قسمت خاکستری قوس دار از چشم تا کنار گردن ، سطح پشتی خاکی با راهراه عرضی و سینه و شاهپرهای نخستین خاکستری کمرنگ دارد . كوكر دم دراز ماده ؛ در حد پایین لکه گلویی یک خط سیاه دارد و خالهای سیاهی روی تارک و روی گردن آن که فاقد رنگ نارنجی است دیده می شود .

زیستگاه :

در مناطق نیمه بیابانی ، ماسه ای و استپ های خشک دیده می شود ، روی زمین آشیانه می سازد.

پراکندگی :

پرنده ای ست نادر و در زمستان به طور نامنظم در شمال شرقی ایران ( ترکمن صحرا ) دیده می شود .