[emily]

تالاب گاوخوني

تالاب گاوخونی كه سالها در مرز خشكسالی به سر می‌برد با گشایش یكباره كانال زاینده رود به سمت تالاب در حال زنده شدن است. این تالاب كه سالها با پیامدهای ناشی از كم آبی در حوضه زاینده رود مواجه بود با پر آب شدن زاینده رود و قطع آبیاری زراعی دوباره احیا می‌شود.

با این كه كارشناسان اعتقاد دارند آب زاینده رود هم برای مصارف شهری كافی است هم برای تالاب، اما واگذاری حوزه آبخیز این رود به زمینهای زراعی، تالاب را از بین برده و سبب خشكسالی شده است.

پیش از این تنها آب باریكه‌ای از بخش كشاورزی در انتهای رودخانه زاینده رود وارد تالاب گاوخونی می‌شد. به همین دلیل از پهنه آبی گسترده، پوشش گیاهی درهم‌تنیده و خیل پرندگان مهاجر آبزیان این تالاب اثری دیده نمی‌شد.
همزمان با اجلاس اوپك كه در اصفهان برگزار شد سهمیه آب واگذاری به زمینهای زراعی قطع شد تا سطح آب در مسیر شهر بالا بیاید. بالا آمدن آب باعث افزایش آب ورودی به تالاب شد.در همین زمان فلامینگوها جذب این آب شده و شروع به جوجه آوری كردند. جوجه آوری فلامینگوها بر اثر آبی كه به دلیل زیباسازی شهر به تالاب رسیده بود باعث شد تا سازمان حفاظت محیط زیست دلیل خوبی برای مقابله با وزارت نیرو كه متولی واگذاری آب زاینده رود به زمینهای زراعی بود داشته باشد.

. مساحت تالاب قبل از خشكسالی ۷٠ هزار هكتار با ١١۷كیلومتر محیط بود كه چهل و هفت هزار هكتار آن را دریاچه وبقیه را زمین‌های خیس اطراف تالاب تشكیل می داد.

این تالاب یكی از تالاب های بسیار با ارزش كشور است كه در استان اصفهان قرار دارد. شاید به دلیل فراوانی گورخر در گذشته در دشت های پیرامون تالاب و مرگ شكارچیانی كه به امید شكار این حیوانات اسیر مرگ در محیط های باتلاقی این منطقه می شدند، آن را گور خونی نامیده‌اند كه بعدها به گاو خونی تبدیل شده است. اما تعریف دیگری از نام تالاب در منطقه وجود دارد مبنی بر این كه گاو خونی در اصل گاوخانی به معنی چاه بزرگ بوده است.
گاوخونی یكی از نادرترین تالاب های موجود در فلات مركزی ایران و از نظر تنوع چرخه طبیعی و ارزش های زیستگاهی منحصر به فرد است و بدین جهت در ردیف تالاب های بین المللی قرار گرفته است.

رشد جمعیت و مهاجرت، افزایش سطح اراضی كشاورزی و روش های نادرست آبیاری، توسعه زیاد فضاهای سبز درون شهرها از جمله چمن و طرح های انتقال آب زاینده رود به سایر مناطق، افزایش مصارف صنعتی و خشكسالی از عمده علل خشك شدن تالاب گاوخونی بوده است.

تالاب گاوخونی اصفهان كه هنوز ناشناخته مانده، دارای جلوه هایی بكر، زیبا و پررمز و راز است. این تالاب به دلیل ارزش های نهفته زیست محیطی، نقش و اهمیت منحصر به فرد در جلوگیری از گسترش كویر، پذیرش ده‌ها هزار پرنده بومی و مهاجر و تثبیت تپه های شنی، از اهمیت و ارزش ویژه‌ای برخوردار است. مطالعه تاریخ و گذشته تالاب گاوخونی، حكایت از آن دارد كه این زیستگاه از لحاظ تنوع آبزیان و حیات وحش، به مراتب غنی تر از حال بوده است و جانورانی مانند گورخر، آهو، یوزپلنگ، خوك و پرندگان بسیاری در آن می‌زیسته‌اند.