قدیمی 31-05-2011, 07:48 AM   #1
(کاربر طلایی)
 
Magnum آواتار ها
 
تاریخ عضویت: Mar 2011
نوشته ها: 512   (نمایش پست ها)
تشکر: 0
19 بار در 19 پست از ایشان تشکر شده است
Not Ranked  0 score     
Leaf Green نقش و اهميت تالاب هامون



نقش و اهميت تالاب هامون

نام انگلیسی : hamoon wetland

نام فارسی : دریاچه هامون

تالاب ها بوم سازگان هاي بي نظيري هستند كه ويژگي هاي بوم شناختي منحصر به فردي دارند. آداموس و استوك ول (1983)، با بررسي دقيق و گسترده منابع علمي، 75 ويژگي براي تالاب ها ذكر كرده اند . البته تمام اين ويژگي ها الزاما در يك تالاب وجود ندارد و هر تالابي بخشي از خصوصيات را دارا مي باشد.



الف ـ‌تأمين آب

هامون يك منبع آبي مناسب براي مصارف كشاورزي و دامداري است. در سال هايي كه آب كافي وجود دارد در اثر وزش بادهاي موسمي و شديد، آب در اراضي مسطح دشت سيستان پيشروي نموده و مراتع درياچه را آبياري مي نمايد . پس از عقب نشيني، مراتع غني و سرسبز، منبع اصلي تغذيه هزاران رأس دام محسوب مي شوند.

ب ـ حفظ و نگهداري رسوبات

نيزارها و گياهان آبزي با كاهش سرعت آب، فرصت ته نشيني رسوبات را افزايش داده، از ته نشيني مواد فرسايش يافته در مجاري و منابع آبي و بروز مشكلات زيست محيطي جلوگيري مي كنند. علاوه بر آن ، پوشش گياهي تالاب به صورت بادشكن عمل نموده و با تثبيت خاك از فرسايش بادي كه مهمترين معضل منطقه سيستان است پيشگيري مي كند.

پ ـ‌ جلوگيري از نفوذ آب شور

در سواحل پست و كم ارتفاع كه خاك تحت الارض قابل نفوذ دارند، وجود آب شيرين تالاب هاي ساحلي مانع از حركت آب شور لايه هاي زيرين به سطح خاك مي شود. اين عمل علاوه بر تأمين آب مورد نياز مصارف خانگي، آبياري و كشاورزي جوامع محلي ، از شور شدن خاك جلوگيري مي نمايد. در طي خشكسالي هاي اخير (1385-1376) ، حركت آبهاي شور لايه هاي زيرين به سطح خاك، موجبات شوري خاك را فراهم نموده و باعث ظهور گياهان شور پسند در منطقه شده است.

ت ـ تأمين علوفه دام

درياچه
در مواقع پرآبي با آبياري مراتع حاشيه هامون چمنزارهاي سرسبز و خوشخوراكي ايجاد مي نمايد كه بهترين و مرغوب ترين مراتع منطقه هستند و مورد تعليف گوسفند و بز عشاير و روستاييان قرار مي گيرند. همچنين نيزارهاي هامون جزء با ارزش ترين منابعي است كه مورد تعليف گاوهاي سيستاني قرار مي گيرد؛ اين نژاد با ركورد توليد روزانه 5/1 كيلوگرم گوشت متكي به اين منبع علوفه اي است . نيزارهاي هامون يا مستقيما مورد چرا قرار مي گيرند و يا پس از درو توسط افراد محلي، به مصرف دام مي رسند. مازاد علوفه حاصل از ني پس از جمع آوري خشك و ذخيره شده و در فصول نامساعد به مصرف دام ها مي رسد.

ج ـ پناهگاه حيات وحش


هامون پناهگاه بسياري از گونه هاي نادر و در خطر انقراض است. اين درياچه مأمن مناسبي براي استقرار آشيانه و توليد مثل انواع مختلف پرندگان مهاجر و بومي است. پوشش گياهي تالاب نيز مكاني براي مخفي شدن و در امان ماندن پرندگان و پستانداران است ؛ همچنين گونه هايي از ماهي ها براي تخم ريزي، پوشش گياهي فشرده درون آب را ترجيح داده و هنگام توليد مثل در چنين مكان هايي تجمع مي كنند.

چ ـ بهره برداري و اشتغال مردم

صرف نظر از اثرات اكولوژيك و زيست محيطي درياچه هامون بر كل حيات سيستان، معيشت چهار قشر از مردم مستقيم به نيزارهاي هامون وابسته است : نخست گاودارها هستند كه نيزارهاي وسيع و غني هيرمند تقريبا در تمام طول سال تأمين كننده علوفه مورد نياز دام آن ها مي باشد. طبق بررسي هاي بعمل آمده توسط سازمان جنگل ها و مراتع كشور، هر 20 كيلوگرم علوفه توليد يك كيلو گرم پروتئين يا گوشت مي نمايد.

با توجه به متوسط توليد 5000 كيلوگرم در هكتار و مساحت 70000 هكتار نيزار، توليد سالانه آن 380000000=5000×7000 كيلوگرم علوفه خواهد بود؛ اين ميزان علوفه سالانه توليد 17500000= 20 + 350000000 كيلوگرم گوشت خواهد بود كه ارزش ريالي آن قابل توجه خواهد بود. قشر دوم صيادان و شكارچيان هستند كه صيد ماهي و شكار پرندگان مهاجر درياچه دو منبع مهم تأمين معاش اين قشر محسوب مي شود و در گذشته امرار معاش 2800 صياد به آن وابسته بوده است.

ماهي صيد شده به كشاورزان و عشاير اطراف هامون فروخته و در آمد حاصله، هزينه ساليانه خانوارهاي مذكور را تأمين مي كرده است علاوه بر استفاده از گوشت پرندگان، پر نيز به شهرهاي كرمان و يزد صادر مي شده است . طبق آمار رسمي اداره محيط زيست شهرستان زابل، در آمد حاصل از صدور پروانه هاي شكار و صيد در سال 1370 بالغ بر 47074000 ريال بوده است.

جدول : ميزان صيد انواع ماهي در هامون ها را نشان مي دهد.



قشر سوم حصير بافان هستد . اين افراد در روستاهاي كنار درياچه و بعضا در تختك ها زندگي نموده و با برش ني از نيزارها پرده و حصير مي بافتند (تصوير3-10). اين محصول به شهرهاي نزديك و دور از جمله تهران فرستاده مي شد. اين امر علاوه بر سرگرمي اعضاء خانواده ، در آمدزا نيز بوده است در سال 1359 ميزان حصير توليد شده 1500000 متر مربع بوده است (7) كه در آمد حاصل از آن در همان سال رقمي معادل 750000000 ريال برآورد گرديده است (1) :

ارزش حصير توليد شده در سال 1359 (به ريال ) 750000000 + 500 × 1500000
همچنين از برگهاي ني براي ساختن قايق هاي محلي ( توتن ) و كپر ها استفاده مي شده است (تصاوير 3-11 و 3- 12 ) . قشر چهارم عشاير هستند كه در مراتع اطراف هامون زندگي كرده و از پوشش گياهي درياچه براي تغذيه دام هاي خود استفاده مي نمايند.

چ ـ پژوهش و آموزش

تالاب هامون از نظر تحقيقاتي ، علمي و آموزشي واجد ارزش هاي فراواني است و آزمايشگاهي طبيعي براي آموزش دانشجويان منابع طبيعي ، كشاورزي و زيست شناسي مي باشد . به لحاظ اهميت پژوهشي تالاب و نقش چشمگير آن در وضعيت اقتصادي، اجتماعي و اقليمي منطقه ، در سال 1385 پژوهشكده بين المللي تالاب هامون در دانشگاه زابل تأسيس گرديد كه مي تواند با اجراي طرح هاي پژوهشي و آموزشي گام بسيار مؤثري در بهبود وضعيت ساكنين منطقه بردارد.

ح ـ تفرج و توريسم

تالاب هامون با داشتن چشم اندازهاي متنوع طبيعي و مصنوعي از جمله كوه خواجه و ديگر آثار باستاني و فراهم نموده امكانات تفرجگاهي همچون قايق راني ، شكار پرندگان ، صيد ماهي از ارزش توريستي قابل توجهي برخوردار مي باشد . چنانچه به اين موضوع توجه بيشتري گردد، مي تواند به عنوان تفرجگاهي غني ، پذيراي تعداد زيادي بازديدكننده بوده و بالطبع در زندگي اقتصادي ـ اجتماعي مردم منطقه تأثير بسيار بگذارد.

خ ـ تعديل آب و هواي منطقه

هامون بر آب و هواي منطقه تأثير شگرفي دارد. تبخير از سطح درياچه سبب افزايش رطوبت و متعادل نمودن دما مي شود، خصوصا وجود آب و پوشش گياهي در زمان بادهاي 120 روزه تابستان نقش يك كولر طبيعي را ايفا مي نمايد.

Magnum آنلاین نیست.  
Share on Facebook
پاسخ با نقل قول
پاسخ

برچسب ها
نقش و اهميت تالاب هامون, گردش, گردشگري, درباره طبيعت, طبيعت, طبيعت و توريسم, طبيعت گردي


کاربران در حال دیدن موضوع: 1 نفر (0 عضو و 1 مهمان)
 
ابزارهای موضوع
نحوه نمایش

مجوز های ارسال و ویرایش
شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
شما نمیتوانید فایل پیوست در پست خود ضمیمه کنید
شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید

BB code هست فعال
شکلک ها فعال است
کد [IMG] فعال است
کد HTML غیر فعال است
Trackbacks are فعال
Pingbacks are فعال
Refbacks are فعال


Airplanes    Alcohol    Relationships    Law    Weapons    Clothes    poison    Diet     Smoking     Digital Tech    Psychology    Top10    Ideas    Middle East    Success


All times are GMT. The time now is 12:55 PM.


کپی رایت © 1388 . کلیه حقوق برای وبگاه حرف روز محفوظ است