منطقه حفاظت شده جهان‌نما

[neda]

منطقه حفاظت شده جهان‌نما تصويري رويايي از طبيعت

منطقه حفاظت شده جهان‌نما كه از نام يك دهكده ييلاقي در دامنه آن اقتباس شده است، در سال هزارو سيصدو پنجاه و دو براساس مصوبه شوراي عالي حفاظت محيط زيست با وسعتي معادل سی هزارو ششصدو پنجاه هكتار به عنوان منطقه حفاظت شده اعلام گرديد.

اين منطقه در ارتفاعات نوار شمالي دامغان به سمت استان گلستان و در حد فاصل منطقه چهارده به سمت سرخ گريوه در مسير توسكا چشمه در جاده دامغان گلوگاه قرار گرفته است.پست‌ترين نقطه آن ششصد متر و بلندترين نقطه آن هزارو شصت و هشت متر از سطح دريا ارتفاع دارد از قديم الايام محل

تفريح و گردش و يكي از شكارگاه هاي منطقه بوده است فاصله اين منطقه از دامغان در حدود ۱۰۰ كيلومتر است

پوشش گياهي منطقه به دليل شرايط آب و هوايي مناسب بسيار متنوع است، ولي متأسفانه در اثر دخل وتصرفات انساني و چراي مفرط و بي‌رويه دام‌ها و احداث جاده‌ها و امثالهم دچار تغييرات و مشكلات شده است.به طور كلي جامعه غالب گياهي منطقه عبارتند از:

درختان پهن برگ همراه با علفزارها و بوته‌زار و گونه‌هاي ارس و درختچه‌هاي پهن برگ شامل راش، آزاد، زرشك، ممرز، سرخدار، كلاه ميرحسن، بلندبازو، نمدار، گل‌‌گاوزبان، كچف، ارس و درمنه.از زيستگاه‌هاي عمده منطقه، تركت را مي‌توان نام برد كه بخشي از منطقه امن جهان‌نما را تشكيل مي‌دهد و زيستگاه عمده مرال شوكا، پلنگ ، خرس، خوك وحشي و گرگ است.

يكي ديگر از زيستگاه‌ها چلستان است كه در محدوده آن مرال، خرس، گرگ، پلنگ و قوچ و ميش و كل و بز يافت مي‌شود.

البته گاو موزي‌كش و زيستگاه‌هاي اطراف آن منطقه مناسبي براي مرال، شوكا، خرس، پلنگ و ديگر گونه‌هاي جنگل‌زي است كه در جنوب آن قوچ و ميش زيست مي‌كند.زيستگاه‌هاي قلقله، آق‌رضا،چكل گدا، لنده‌كوه، تالو، خوش‌دستي، لندو و مغزي از زيستگاه‌هاي كل و بز و قوچ و ميش است و در بعضي از قسمتهاي آن مرال نيز زيست مي‌كند.

زيستگاه‌هاي شربت، كوليجال، سوته و گرمه توهم محل زندگي خرس، شوكا، مرال و پلنگ است و در قسمتهاي صخره‌اي آن كل و بز زيست مي‌كنند.منطقه حفاظت شده جهان‌نما به علت كوهستاني بودن منطقه و پوشش بوته‌زاري و علفزاري در كنار درختزارهاي تنك، گونه‌هاي بسيار باارزشي از پرندگان را در خود جاي داده است كه در بين آنها كبك دري، عقاب طلايي و هما نيز ديده مي‌شود.

در جهان‌نما گونه‌هاي مختلفي از پرندگان مانند شكاري‌‌ها، لاشخور‌ها، طرقه‌ها، جغدها، كبوترها، زنبور‌خورها، سسك‌ها، سعوها، عقاب‌ها، كلاغ‌هاي زرد پره‌ها و غيره را مي‌توان مشاهده كرد.

چشمه‌سارهاي زيادي در داخل منطقه حفاظت شده و محيط‌هاي اطراف آن وجود دارد كه سرچشمه بسياري از رودخانه‌هاي بزرگ و كوچكي است كه به عنوان ذخاير منابع آبي محسوب مي‌شود كه به خارج از منطقه جريان مي‌يابند.در ذيل به تعدادي از رودخانه‌ و چشمه‌هاي مهم منطقه حفاظت شده جهان‌نما اشاره مي‌شود:

رودخانه‌هاي ، تركت، مغزي، چهارباغ.چشمه‌هاي زيارت، مغزي، مارسنگ، اسبومرگاه، شاه‌پسند،‌تركت، حاجي‌آباد، گچيان، مراد چشمه، قل‌قله، وارا، خوش‌دستي، كلي چال، قورمه‌تو، پاييزين، قلعه سرك.