طوفانهاي گرد و غبار و اثر آن

[Magnum]

طوفانهاي گرد و غبار و اثر آن بر انسان و محیط زیست

تغییرات کاربری زمین در افزایش طوفانهای گرد و غبار در سطح جهان بطور آشکاری مشخص شده است (Goudie و میدلتون 1992). گرد و غبار معمولا دارای اثرات منفی بر فعالیت های انسان و محیط زیست، توسعه تشکیل ابر، درجه حرارت هوا، تخریب کیفیت هوا و کاهش دید ، نقل و انتقال بیماریها و مشکلات تنفسی می باشد. تاثیر انسان در ایجاد گرد و غبار در استرالیا ، آفریقا ، شرق و غرب آسیا و شمال امریکا گزارش شده است.

ارتباط روز افزون مطالعات گرد و غبار سهم عوامل انسانی و غیر انسانی را تفکیک کرده است. به استناد مطالعه Tegen و همکاران (1996) ، 30 تا 70 درصد از کل گرد و غبار جوی از خاک های تخریب یافته ، از جمله خاکهایی که تحت اثر کشت و زرع ، جنگل زدایی ، فرسایش و تغییرات در پوشش گیاهی به دلیل خشکسالی سرچشمه می گیرد. طبیعت اختلال در هر منطقه متفاوت است. در شمال امریکا ، استفاده از وسیله نقلیه در جاده های خاکی محلی، زهکشی دریاچه و کشاورزی از جمله عوامل مشارکت کننده مؤثر محسوب مي شوند.

در مغولستان داخلی ، تغییر روش شبانی عشایری به کشاورزی و تشویق به پرورش دام (دامداری) جمعیت انسانی را سه برابر و جمعیت حیوانی را نه برابر افزایش داده است. به طوریکه در طول دوره های خشکسالی ، محصولات کشاورزی با شکست روبرو شده و(این اراضی) از منابع عمده تولید گرد و غبار بشمار می روند. در چین ، مسائل مربوط به بیابان زایی عمدتا در فرسایش بادی متمرکز شده است. بیابانزایی مناطق فرسایش پذیر را تا داخل و اطراف بیابان تاکلیماکان و گبی توسعه داده و فعالیت طوفانهاي گرد و غبار را در دهه گذشته افزایش داده است. تقريبا 78 ٪ از کل فرسایش بادی چین تحت تاثیرعوامل انسانی است .

مطالعات انجام شده توسط باد تونل نشان می دهد که فاکتور کشاورزی به اندازه 10 چرای مفرط1.14 و قطع پوشش گیاهی به اندازه 22.8 از مجموع فرسایش تسریعی را تشکیل می دهد. توفانهاي بزرگ گرد و غبار چینی اثرات فرا قاره اي دارند بطوری که در ارتفاع بالا و در جهت بادهای غربی از اقیانوس آرام عبور كرده و سرانجام وارد امریکا شمالی می شوند.

بطور مثال گرد و غبار ایجاد شده در طول دوره 9-6 آوریل 2001 مناطق وسیعی ازچین و مغولستان را پوشاند، این طوفان در تاریخ 8 آوریل به شبه جزیره کره ، در 9 آوریل به ژاپن و در تاریخ 12 و 13 آوریل به شمال امریکا رسید در طول مسیر توفان، میزان دید کاهش یافت.