شفق قطبي

[emily]

شفق قطبي

مردمي كه در كشورهاي شمال كره زمين مانند نروژ، كانادا و اسكاتلند زندگي مي كنند بعضي شب ها در آسمان، روشن و خاموش شدن پرده هاي نور و لكه هاي تابناك عظيمي را مي بينند. نام رايج اين پديده، نورهاي شمالي است اما دانشمندان آن را شفق مي نامند. اين نورها ممكن است سفيد يا به رنگ هاي قرمز، سبز، زرد و آبي باشند، طرحي كه اين نورها مي سازند، گاهي شبيه پرتوهاي نور افكن، شعله هاي رقصان يا پرده هاي متحرك در باد است. در مناطق جنوبي زمين مثلاً انگلستان، شفق را فقط گهگاه مي توان ديد. مدارك زيادي از هزاران سال قبل وجود دارد كه به اين نورهاي آسمان اشاره دارند.

اكنون مي دانيم كه شفق غالباً در نيمكره جنوبي رخ مي دهد اما علت آن چيست؟ در قرن هجدهم متوجه شدند كه اين پديده با خورشيد در ارتباط است. وقتي لكه هاي بزرگي روي خورشيد تشكيل مي شود، احتمال رويت شفق بيشتر است. ذره هاي اتمي كه از خورشيد كنده مي شوند داراي انرژي بالايي هستند به طوري كه مي توان با سرعت 300 تا 1200 كيلومتر بر ثانيه حركت كرده و با اتم هاي جو زمين برخورد كنند و نورهاي رنگي مختلفي به وجود آورند. وقيع مزبور،همه در ارتفاع بسيار بالاي جو، 600-80 كيلومتري بالاي سطح زمين اتفاق مي افتد.